Page images
PDF
EPUB

v a n

men :

Ik verblijf te A ar ma - $ 80e, Volgen, Eso-yve.
Nòk indoe-n Armà-soe.

Veronderstellen, gissen, Sano-. Dit dorp is (blijft) steeds goed Misschien, ik denk het (ver

(goedgezind), Mjera-vě ehe- indoe-n onderstel zulks), ik heb het niet kaï-ke

gezien, Agie- sano- nòk, ba-kè iedie-. Gaar, Mi-ndàb oenie-p.

Sta a n, de wacht houden, Ietà-r. In het vuur leggen, Hoe-sě.

Verzamelen,

menschen Uit het vuur halen, Netò-k.

Boetoe-k. Vast nemen, met twee stok Naar huis brengen (geleiden), jes, om in het vuur om te

Wahie-kě (?) keeren, Kahie-rē.

Strak (gebonden), Vakà-vvě. Een brandend stuk hout weg Ka pot, Kepà-dě (?).

halen (om daarmede een nieuw vuur Samenstelling en met plaatsna

aan te leggen), Tònggà-p. Vasthouden, Hanie-rē, kagoe-n. Ik ga naar Wè - n do e(rie kë', Houd st ij f vast! Ninggi-p aka»

Nok We-ndoe mie-t. goe-n!

Het dorp Boe-terieke, BoeWeggooien, Wagie-m.

tie (1) miera-vě. A a nleggen,

pra uw, De weg naar Boeterieke, BoeTamà-be.

tie (1) koï. Landen, aan den wal gaan, Va Iemand uit Boeterieke, Boe-tie zie-ge.

(1) oni-m. In de prauw leggen, Oekoe-n Iemand uit Seriere, Kombre, (javoe-n.)

Serie-rě oni-m, Kò-mbrě oni-m. Voor den dag halen, Ravoe-i. Vrouw uit (ero e merieke In den grond steken, van een Roem boe-bti. stuk hout, Avie-de.

Vrouw uit Na warrie, Nawa-rrie Kenteek en aan een stok gebonden iesoe-s. bosje gras), Tip.

Jongeling uit Joeberieke, Sago kloppen, Da hòrě.

Joeber ewà-tie.

y a n

e en

1). Of „mboe-tie"?

Red.

B. Gesprekken.

I

Morgenochtend ga ik naar Kombre, E-tie Siki! Waar is harde grond? Sie-kie, apa-pě nòk Kò-mbrě miet.

Pare- e-ke? Wijst gij morgen den weg, Apa-pè wò Vooruit; dichtbij, Maha-i; òndowa-kě. maha-i. 1)

Er zijn twee wegen, wat is de weg naar Morgen ga ik (mede), Apa-pě mà-kie Kombre? Ko-ï iena-kě, Kò-mbrě ko-i mana-vě.

e-ke? Breng mij morgen naar. Kombre, dan Dit is de weg naar Kombre, die daar,

krijgt gij een bijl, Apa-pě awahie-kể leidt naar Kapondoe, Ehi-tě Kò-mbre Kò-mbrě miet, damie- wòbà-n kà-m>> ko-ï, ehà-n Kapò-ndoe ko-ï. pàk 2) zako-d.

Is daar vlakte? Mamoe-i e-ke? Zijn er nog anderen, die naar Kombre Geen vlakte, maar kajoepoetih bosch,

gaan? le-sie o-nim e-ke Kò-mbrě miet? Mamoe-i ba-ke, boezbà-k. Basiki zal (ook) mede gaan, Bàsie-kie Het is warm, E-nak, (èna-kě). damie- oemoe-vě (dò-mmě).

Onder dien boom wil ik gaan zitten, De Word wakker, ik ga! Atiemie-n, mà-kie e-pe maka-n nok mà-kie ambie-dě. mana-vě.

Ik ga naar dien boom daar toe, om uit Ik ben al wakker, Nòk mi-ndàb tiemie-n. te rusten, Nòk e-pe de miet, mà-kie Sta op! Akwatie-n!

bakana-vě. Voorwaarts! Ha-wa! mà-kie mana-vě! Is er een put? Boe-i e-ke? Daar vooraan, langzaam loopen! Maha-i Hier niet, verder op, Ek-e ba-kě, maha-i. e-pe arie-dě anahati-m!

Waar is die put, dichtbij ? Boe-i e-ke, Is het een goede weg, naar Kombre? òndowa-? Ni-nggip koï e-ke, Kò-mbrě miet?

Daarginds is een put, Boe-i epete-kể. De weg naar Kombre is goed ! Ni-nggip! Ik ga naar de put en aldaar zitten, Nök Kò-mbrě ko-i.

boe-i miet, àmbie.de ehà-n. De regen is opgehouden, de warmte komt Dit water is goed, Ehe- ni-nggip daka-.

al door, He-ẽ mi-ndal boriển, pie-go | Dit water is lekker, Daka- ehe- hi-rekẽ. mi-ndab oewà-r.

Vooruit! Kombre is, (nog) ver! In KomHoe heet dit moeras ? Tò kà-sàp boe-bě bre (moeten wij) overnachten, Ma-kie iegie-sě ?

mana-vě! Kò-mbre mahoe-tę; K-ombre Het heet Taram, Iegie-sě Tarà-mke.

noe.

1). Letterlijk: gij (gaat) vóór.
2). Uit het Maleisch.

Red.

Daarginds is Kombre, Ko-mbrẻ epete-kể. Wat doen die vrouwen daar ? Boe-btie Een mooi dorp, er zijn vele huizen, e-pe, tò awe-?

Ni-nggip miera-vě, sava- otie-věkě. Sagokloppen, Da hòrě. Dat mensch is bang, zij is naar binnen Jongentje! Kom hier! Patoe-rě, à-chmàn

gegaan, en heeft de deur gesloten, (ànàhà-m)! O-nim e-pe oe-tně, mi-ndab kwamie-n, Van wien is die jongen ? Te 0-nim koï- mi-ndab rarie-de.

kò-mbě patoe-re ? Die vrouw heeft de deur al geopend, Mijn jongen, Nòk ànà-mbě pàtoe-rě.

Boe-btie ehà-n mi-ndab kohà-bě koï-. De zon is al onder, ik ga eten, Ka» Hier overnacht ik, is er bamboe? Nok tò-nie mi-ndab kosà-n, nòk tamoe-. noe ehe-, soe-bě e-ke?

Ik heb

genoeg gegeten, ik ga slaEr is veel bamboe! Soe-bě otie-věké !

pen; morgen ochtend

ga
ik

naar de Veel bamboe (is noodig) om huizen van te Badee onim, Nòk tamoe- tie-ske,

bouwen; straks krijgt gij ijzer (daar nòk noe; e-tie apa-pě nòk Ba-de voor), Soe-bě otie-věkė sava- nà-ng> 0-nim miet.

goek; a-de, damie- wòhà-n wò-kěrě. Is er iemand, die den weg wijst? (-nim Deze bamboe is niet van mij, (maar) e-ke maha-i nà-nggoek? een ander, Soe-bě eh-e nò-kke

Ik wijs den weg, ik ben een flinke keba-kē, ie-sie o-nim kò-mbě.

rel, Nòk maha-i, nòk bàsie-kě. :) Van wien is die bamboe? Te o-nim Morgen een bijl voor mij, Apa-pě nòk kò-mbě soe-bě?

kà-mpak zako-d. Mijn bamboe, Nòk anà-mbě soe-bě. 's Nachts moet gij niet hier heen komen, Laat mij (die) kappen, voor een bijl, Kaï Dienò- wò tama-t damie-màn. kě nòk warò-k, ka-mpak nà-nggoek. Morgen ochtend kom ik bij u, dan

gaan Goed, kapt maar! Kaï-kě awaròki-m ! wij samen naar de Badee onim, E-tie (Hier is) een bijl voor U, voor de bamboe, apa-pě manoe-man wò miet, baï-za»

Kà-mpak wò kò-mbě, soe-bě nà-nggoek. ko-d Ba-de o-nim miet.

van

II

Gaat daar niet heen, er zijn geen men» Er is een groot water, er zijn geen

sehen, Wò tamà-t naha-t e-pe nà-ng> menschen, Sò-mbě daka-, o-nim ba-ke. goek, o-nim ba-kē.

Wat voor water? Tòta-go daka-? Wat is daar ? (wat vindt men daar ?) (Zoo groot) gelijk de zee, Etoe-bě epe» Tò makà-dě e-pe?

ta-go. Er zijn geen klappers, geen tuinen, er is Gij kunt den overkant niet zien, Ba-kě geen put, er is geen weg, Onggà-t ba-ke,

wò ie-die ra. maroe- ba-kě, boei- ba-kě, koï- ba-kě. Zijn er geen prauwen? Javoe-n bakě ? Wat is dat voor

een land ? Miera-vě Er zijn geen prauwen, Ba-kě javoe-n! e-pe tòta-go?

(javoe-n ba-ke !)

1.) Elliptisch voor: basie-k(e) onim = varkenmensch.

Red.

ra

e-pe sò-k

Zijn er menschen aan den overkant?

0-nim e-ke ra ?
Er zijn geen menschen, 0-nim ba-ke.
Ik weet het niet, Nok bimba-ike.
De lieden aan den overkant zijn kop-

pensnellers, O-nim

oni-m. Ik wil dat groote water zien, wijst gij

den weg, Nòk sòm-bě daka- miet, ie

die, wò maha-i. Ik ga niet mede (den weg wijzen),

ik ben daar niet bekend, ik weet den

weg niet, Nòk maha-i ba-ké, nòk bimba-ike, nòk e-pe koï- bim»

ba-ike. Kent gij dien weg? Wò meha-i e-pe

koï-? Neen! (Onbekend, Bimba-ikě ! Daar ginds is geen water, geen voedsel,

daka- ba-kě, tamoeba-ke. Daarginds is alles vlakte, Maha-i e-pe

bà- mam0e-i. Daarginds zijn koppensnellers, Maha-i

e-pe sò-k oni-m. Gaat daar niet heen, het is warm, keert

terug! Wò tama-t oe-mě e-pe nàng

goek; pie-gěkę, a- etòki-m ! Gaat daar niet heen, er is veel water,

het is er diep, er zijn veel krokodillen, Wò tama-t oe-mě e-pe nà-ng> goek, daka- otie-veke, dese-ke, kjoe

(kie-w) otie-věke. Kapt niet daarginds, (dat is) pemalibam

boe, Tamà-t warò-k e-pe, dema- soe-bě.
Waar gaat gij heen? Wo i-ndě ?
Ik ga daar sirih gebruiken, Nòk ehà-n

mà-hie karoe-g.
Waar zijt gij vandaan? Wò te oni-m ?
Ik ben van Seriere, Nòk Série-rě oni-m.
Waarom zijt gij hier gekomen? Wò

tore- naha-m ehe- nà-nggoek?
Ik ben gekomen om de vreemdelingen

te zien, Nòk nahà-m mà-kie iedie

poe- oni-m.

Maha-i e-pe,

Waar is de weg? Koï- e-ke?
Daar aan den overkant is de weg, maar

het moeras is diep; gaat niet naar den
overkant, het is diep, er zijn geen
prauwen, Koï- ra epi-te, boe-bě dese-
ke; wò mba-ke oemoe-vě ra miet,

javoe-n mba-ke.
Wat is dat voor een weg? Tò koï- ehà-n?
Een kangoeroe-pad 1) (»wallaby”-pad),

Sahà-m koï-.
Is dáár een weg? Koï- ehà-n ?
Daar is geen weg, (alleen) een kangoeroe-

pad, Ba-kě koï- e-pe, sahà-m koï-.

III

Waarheen gaan die menschen, O-nim e-pe Ehe- gọt saha-m nà-nggoek. i-nde.

Ik heb vele honden, Nòk gòt otie-věké. Zij gaan kangoeroe's (»wallaby's) jagen, Als de honden de kangoeroe's zien, huilen (-nim e-pe sahà-m awe-.

zij; ik loop (dan) hard naar hen toe om te - op de varkensjacht, 0-nim e-pe bàsie zien (wat het is), Gòt sabà-m narau-, gòt ke awe

warie-tě; nòk ivò-n gòt mie-tě, ie-die. Hoe doen zij dat, kangoeroe’s jagen? Ik heb de pees van mijn boog al vastTota-go, sahà-m awe-?

gemaakt, Mie-sě nòk mi-ndàb asie-n Dit zijn honden voor de kangoeroe-jacht, toep.

1.) D. w. z. een pad waarlangs de jagers plegen te gaan.

Red.

Mijn boog is gebroken, Nòk mie-së dag; wij houden (dan) de wacht (en) mi-ndàb kagoe-be.

wij schieten, Arie-ndě, sò-mbě pie-gě, Daar boven in den boom zit een kroon mà-kie otà-de màsa-; sahà-m damie

duif, Rà-fè rà-fè de mahoe-kě epete-ke. oewà-r; nok ietà-r, nòk jà-sě. Schiet het geweer af, opdat ik dat zie, Vandaag heb ik lang gewacht (op den loer Bě-nggie atama-n, nòk ie-die.

gestaan), (maar) er zijn geen kangoeNiet schieten! Doe-rke tama-n!

roe's voor den dag gekomen, Nama-nok Geen geraas maken! (niet schreeuwen, mi-ndàb ietà-r, sahà-m ba-kě oewà-r.

niet luide spreken), Tama-t mi-ng> Maak een vuurtje; snijdt de kangoeroe goejie-m!

in stukken, Taka-vě ahoesi-m, sahà-m Vele honden huilen aan den overkant, ahawaiji-m. Göt otie-vě warie-tě ra.

Ik heb de kangoeroe al verdeeld (in stukken Waarom huilen de honden? To kà-sap gesneden), Nòk mi-ndàb awa-i sahà-m. gòt warie-tě?

Kangoeroe-vleesch is lekker, Sahà-m moei De honden huilen van wege de kangoe hi-rekě. roe 's, Sahà-mkě got warie-tě.

Verdeelt het vleesch, Ahakòvvi-m moei. Wat is dat daar? Tò kà-sàp e-ke? Ik heb het vleesch al verdeeld, Nòk Een groot wild varken, Só-mbě bàsie-ke mi-ndab ako-vvě moei. mo-rẻ.

De kangoeroe-beenderen zijn voor den De honden zijn weggeloopen, het is een neus (d. i. om in den neus te steken),

dapper varken, Gòt mi-ndàb ievo-n, Sahà-m ajau- anggie-p nà-nggoek. bàsie-kě jari-t.

Hoeveel kangoeroe's hebt gij geschoten Schiet! Ajà-se !

(geraakt)? Saha-n o-nim tò wò mi-n» Schiet het varken! Ajà-sě bàsie-kể !

dàb de ? Het varken is al weggeloopen, Basie-kể Het vuur vlamt al op, Taka-vě mi-ndàb mi-ndab ievò-n.

aroei-. Die kangoeroe wil ik schieten, Sahà-m Leg de oebi in het vuur, Nà-rě auwoe-se e-pe mà-hiejà-se.

(ahoe-sě). Die man heeft al geschoten, O-nim e-pe Rijg de visschen aan elkaar, Para-ré aravie-. mi-ndab jà-se.

Ik heb de visch al omgekeerd, Nok Hebt gij al eene kangoeroe geschoten? mi-ndab neto-k para-re.

(geraakt), Wò mi-ndàb de sahà-m ? Haal een brandend stuk hout weg om een Ik heb al raak geschoten, Nò-kkě mi-n» nieuw vuur aan te leggen, Atònggà-p. dàb de.

Het vuurtje is klein; haal geen brandend Hier is het (wild), Ehi-te.

hout weg, Papi-s taka-vě; tamà-t Ga naar beneden, de helling af; haal de tòngga-p.

kangoeroe, (hij) is al dood, Atomani-m, Er is veel voedsel, Tamoe- otie-věke.

ahake-vě sahà-m, mi-ndab kahie-vdě. Er is verscheidenheid van voedsel, le-sie Later, in het midden van den warmen tamoe-, ie-sie tamoe-.

tijd, steken wij de alang-alang in brand; Doe zand op het vuur, dan gaat het uit, de kangoeroe's komen (dan) voor den Taka-vě asake-vě sa, damie- kahie-vdě.

« PreviousContinue »