Page images
PDF
EPUB

IV

Die weg maakt vele bochten, Koï- e-pe De rookkolom (is een teeken dat) de kamò-n sama-n otie-věke.

vreemdelingen gekomen zijn; opdat de Let op dien gids (houdt dien gids in 't buren het zien; opdat de buren het

oog', dadelijk loopt hij weg, Aiedie-im begrijpen (weten), Ra-kě e-pe Poe

maha-i oni-m e-pe, damie- worà-ke. oni-m mi-ndab naha-m; marie-nde Die twee menschen daar vooruit hebben oni-m ie-die nà-nggoek; meha-i damie

reeds samen gesproken (samen overleg wien marie-nde oni-m. gepleegd), O-nim iena- e-pe maha-i i Er zijn twee wegen, laat die daar (d. i. meha-nne mi-ndab ra.

gaat dien weg niet), de vreemdelingen Hei! Daar is een dorp! E! miera-vě ehà-n! (moeten) dezen weg gaan; dezen weg Waar zijn de menschen? 0-nim e-ke? zal ik een kenteeken geven, ik steek Dat huis is vol menschen, Aha- e-pe een stuk hout in den grond (waaraan 0-nim taie-be.

dat teeken, b.v. een bosje gras, vastEr zijn geen menschen, zij zijn wegge» gebonden) voor de menschen, die ons

loopen, 0-nim ba-kě, o-nim mi-ndab volgen, Koï- iena-, ra mà-take- (mà-tie) ievo-n.

Poe- oni-m e-he koï- oemoe-vě; eheDat dorp is leeggeloopen, Miera-vě e-pe koï- ma-noe asie-dě tip, manoe (mà-kie) mi-ndàb bari-n.

avie-dě de, hè-se oni-m nà-nggoek. Hei! Daar is een tuin! E! maroe- ehà-n. Ik heb wat alang-alang vastgebonden, Waarom zijn zij) weggeloopen? Tore-ke Nòk mi-ndàb asie-dě papi-s màsa-. ievò-n ?

Bindt nog wat alang-alang (eraan), MàsàZij hebben de stemmen der vreemdelingen ie-sie ahasie-de.

gehoord; zij zijn naar het dorp geloopen Nu is het duidelijk (geworden), Eka-i en hebben het verteld, en de menschen mi-ndàb wien. zijn gevlucht, Mi-ndàb ògà-n Poe oni-m Ziet gij de rookkolom duidelijk? Eka-i minggoe-i, mi-ndàb nahà-m miera-vě e-ke a- idieï-m ra-ke?

miet, mindàb ra, o-nim mi-ndàb ievò-n. Niet duidelijk, die rookkolom is al weg, Waarom zijn zij bang? Tore-kě oe-tně? Ekai-ba-ke, ra-kě e-pe mi-ndàb bari-n. (Omdat zij) de vreemdelingen gezien (heb» Vlamt er vuur op? Taka-vě e-ke aroe-i? ben), Poe oni-m ie-die.

Het groote vuur is al gedoofd, Mi-ndàb Daar ginds, in de verte, heb ik een groote kahie-vdě sò-mbě taka-vě.

rookkolom gezien, Mahoe-tě e-pe nòk (Dit is) vuur van vandaag (n.l. vandaag mi-ndàb ie-die sò-mbě ra-ke.

aangestoken), Namare-kě taka-vě.

V

Gisteren hebt gij gelogen (leugens ver»

teld); gij zijt niet medegegaan om den weg te wijzen, (letterlijk: gij gingt niet voorop), Wie-sè wò bata-vě meha-n;

wò maha-i ba-ke. Waarom zijt gij niet naar Kirim gegaan?

Wò tore-kě ba-ke oemoe-vě Ki-rim miet?

Vroeger heb ik daarginds een vreemde ik

Waarom hebt gij ons laatst niet naar zon de menschen die naar buiten ko

de Boeb-onim gebracht (begeleid) ? men neer te schieten, Dienò- nabà-m Wò tore-kể màndie-n ba-ke wahie-kể mà-kie saki-vvě miera-vě, kome-kahaBoeboni-m miet?

nà-nggoek, o-nim damie- dewa-r, Ik (was) bang; vroeger ben ik bij de mà-kie de.

Boeb-onim gaan koppensnellen, Nòk Eerst kwam eene vrouw naar buiten, die oe-tně; màndie-n koe-i awe- Boe-b naar de put ging, Maha-i boe-btie oni-m miet.

zako-d oewà-rè, boe-i miet

Ik schoot het eerst; de vrouw schreeuwde, (slaaf) gehaald, Màndie-n nòk mi-ndab Nok maha-i de; boe-btie mi-ndab ake-vě epi-nde iekò-m zako-d.

esò-rě. Ik, met lieden van Kombre en Misse en Een man riep: »mijn dorp” en haalde

Badee-onim ; ik (nam mede) sagokoe» zijn boog voor den dag; die vreemde ken voor onderweg, veel narre en kimbe schoot mij in de dij, Amnà-ngga zako-d voor reisproviand, en veel pijlen, om mi-ndab warie-tě: »miera-vě nò-kke te gaan snellen, Nò-kkě, Kò-mbre ànàmbe", mi-ndab ravoe-s mie-se; e-pe oni-m, Mi-se oni-m, Ba-de oni-m; ieko-m mi-ndàb de nò-kke wà-bě. nò-kkė dasi-pě maha-i nà-nggoek; Mijn makkers sloegen (hem) met de knots nò-kkệ nà-re, ki-mbě otie-vě maha-i dood, Nok namie-tkẽ best-k pa-nggè, nà-nggoek; nò-kke arie-be, toeri-p kahie-vdě. otie-vě, koe-i awe-.

De vrouw schreeuwde; anderen kwamen Vroeger heb ik eene vreemde vrouw den haar knuppelen en den hals afsnijden,

hals afgesneden, Màndie-n nòk mi-n>> Boe-btie esò-rē, ie-sie o-nim damie-mě dab kadahà-b boe-btie iekò-m.

best-k pa-nggè, kadaha-b. Na vier malen overnachten waren wij

De andere vreemden waren weggeloopen, al dichtbij (genaderd), Noe, noe, noe, Ie-sie ieko-m mi-ndàb ievò-n. noe ò-ndowa-mi-ndàb wien.

De kop der vrouw heb ik mede genomen, Ik heb drie man gelast te gaan zien, opgeborgen in mijn tasch en ik ben

Nòk mi-ndàb ra o-nim iena- zako-d, naar Kombre teruggekeerd, Boe-btie pa ie-die nà-nggoek.

nòk mi-ndàberà-m, wà-dě koema-, Gaat snel (zien) en vertelt mij hoe het nò-kkě hietò-k, Kò-mbrě miet.

met het dorp staat, Wò kama-kě Vroeger gingen de menschen van Oedamie-mě, aurabi-m nò-kkě tota-go roemrieke, Boeterieke, Sariere, naar miera-vě.

Kombisse, varende, Màndie-n Oeroe-m Die menschen zijn (terug)gekomen, zeg

oni-m Boe-tie oni-m Série-rě oni-m, gende dat het een groot dorp was met Kòmbi-sě miet, jò-mbětie. veel menschen, O-nim e-pe mi-ndàb Aan de rivier gekomen werden de praunahà-m, mehà-n sò-mbě mierà-vě, wen achtergelaten (aan de rivier) en ò-nim otie-věke.

wij gingen over land, Ve-roe miet, Te middernacht omsingelden wij het dorp, javoe-n mà-tie (oeroe-); nòk pare

om 's ochtends vóór het opgaan der oemoe-vě.

Vroeger ging ik veel snellen, tegenwoor» en trof hem met een pijl, waarop de

dig niet (meer), Màndie-n nòk koe-i vreemde schreeuwde, Tana-i maha-i awe- otie-věke, nama- ba-ke.

ròrò-se, Tana-i arie-bě zako-d mi-ndàb Vroeger had ik een naam (d i. reputatie, de, iekò-m mi-ndàb esò-rě.

van dapperheid); nu heb ik dien niet Saringgoei trof hem toen ook, Tanai (n.l. wijl het snellen opgehouden is), sneed hem toen de keel af, Sari-nggoei Màndie-n nòk iegie-sě, nama- nòk tanama- mi-ndàb de, Tana-i mi-ndab iegie-se ba-ke.

kadohà-b. Vroeger werd veel gesneden (d.i. gesneld), »Begraaf dat goed onder het zand,”

tegenwoordig wordt niet meer gesneld, » Makà-dě e-pe asarà-dě sa koema-." Màndie-n sòk otie-věkě, nama- sok Het gebeente is ginds verborgen, in het ba-ke.

zand (begraven), Ajau- epi-ndě mi-ndàb »Gaat aan dat dorp kennis geven,” » Wò sarà-dě, sa koema-.

auma-vě miera-vě e-pe aurahi-m.” Ik heb de vreemdelingen gevolgd, (om te) Overmorgen gaan wij de vreemdelingen zien (wat zij deden); ik verborg mij, ik

aanvallen, Hòpò- mà-kie nasà-k Poe» kwam niet naar de vreemdelingen toe; oni-m.

ik was bang, Nòk mi-ndàb esò-vvě PoeWij zagen één vreemde kladi gaan balen, 0-nim, iedie; nòk sarie-n (bàsarie-n), lekò-m zako-d ie-die no-kke, ki-mbe nok Poe- onium miet ba-ke; nok ke-tn.

Dit land (dorp, negorij, volk) is altijd Tanai sloop op handen en voeten vooruit goed, Mira-vě ehe- indoe-n kaï-kể,

awe-,

VI

en

Ik ben naar Badeerieke gegaan; Kioe Gooi water op het vuur, opdat het uitga, pangga

Samakorre hebben mij Daka- arowà-dě; damie- kahie-vdě begeleid naar de Wanggoe, Nòk Bade>> taka-vě. rie-kè miet; Kjoepàngga- Sa-makò-rě Bij vlammend vuur (schijnsel) kan de

mi-ndàb wahie-ke Wà-nggoe miet. vijand duidelijk zien, dan schiet hij, Kioepangga, wat is dat? Kjoepàngga-, Taka-vě aroei-, sòk oni-m eka-i ie-die; tò kà-sap e-pe?

damie- de. (Een stuk) hout breekt; ik gis dat men Ik heb al water op het vuur gegooid,

schen aankomen, De kagoe-bě, o-nim Nok mi-ndàb roewà-dě daka-. sano- mi-ndab nahà-m.

Als de vijand komt, schreeuwt dan, Sök Kijk uit! Aiedieï-m !

oni-m damie-mě, a-esò-rě. Het is donker, ik zie niets, Hà-pě, nòk De vijand is in aantocht (in zicht), Sòk ba-kē ie-die.

oni-m pětiekanahà-m. Alweer! wat is dat? Ie-sie! tè kà-sàp e-pe? Ik zoek mijn boog, Nòk mà-kie narau(Een stuk doode) bamboe breekt; een vijand nòk mie-se.

. (lett. koppensneller, snijder)besluipt Ik heb mijn boog al gevonden, Nòk ons, Soe-bě kagoe-bě, sòk oni-m ròrò-se. mi-ngàb hàn nok mie-sẽ.

Mijn boog is gebroken, Nò-kke mie-se Men kan niet ver zien, het geboomte en mi-ndàb kagoe-bě.

de bamboe staan dicht op elkaar, (er Zooeven zag ik iemand, nu (is hij) ver» is veel geboomte, veel bamboe), De

borgen, Nama- nòk mi-ndàbie-die otie-věkė, soe-bě otie-veke; narau0-nim, nama- mi-ndab sarie-n.

mahoe-tě ba-ke. De menschen moeten zwijgen ; spreekt Samakorrě! Daar staat een man, dichtbij

niet; de vijand is gekomen, (zij zijn) al dien grooten boom! Sa-makòrè! O-nim om (ons) heen, O-nim bàsarie-n; tamà-t ehà-n ie-tar, 0-ndowa- sò-mbě de! minggoei-; sòk oni-m mi-ndàb nahà-m, Misschien de schaduw van een groot blad, mi-ndàb sakie-ve,

misschien de schaduw van een mensch, Gij zijt bang, gij beeft al, Wò oe-tně, Agie- sò-mbě de gòrě (oe)wà-bě, agiewò mi-ndàb oeja-vě.

0-nim (oe)wà-bě. Ik ben niet bang, ik ben dapper (lett. een Een hond! Gòtke!

varken), Nòk oe-tně ba-kě, nòk bàsie-ke. De zon is opgegaan; laten we in de Weest niet bang, (de) andere politie» rondte kijken, Katònie mi-ndàb oewà-rę;

dienaren komen hier aan, ik heb veel ra ra mà-kie ie-die. geweren, Wò tama-toe-tně, ie-sie Hier hebben pas menschen gezeten, van ò-pàs 1) epetiekanahà-m, nòk bě-nggie nacht, O-nim dienò- àmbiedere-k e-he. otie-veke.

Veel menschen hebben hier pas gezeten; Zegt de menschen bij elkaar te komen er zijn veel versche voetsporen, 0-nim

en de afdaken op te breken, dan kunnen àmbiedère-k otie-věke; o-nim iesà>> wij duidelijk links en rechts zien, O-nim sère-k otie-věkè. aurahi-m damie- boetoe-k, kauhà-bě De vijand was bang en is niet op komen sava-, eka-i mà-kie narau- (mà-kie zetten, Sòk o-nim oe-tně, damie-mě ie-die) ra ra. )

ba-ke.

VII

Morgen ochtend ga ik met de sloep naar ra-veke !

Wamal, E-tie apa-pě nòk bò-njavoe-n Zegt dien vrouwen niet weg te loopen, Wà-mmal nhiet.

Sa-vě e-pe aurahi-m tamà-t wòra-kể. Het is hier ondiep! Waar is het diep ? Dat is een mooi varken, Bàsie-kể e-pe He pare-ke! De-se e-ke?

ni-nggip. Waar is (een) kreek? Riekie e-ke? Van wien is dat varken? Te o-nim kò-mbě Daar is het diep, De-se epete-ke.

bàsie-ke? Aan den anderen kant (is de) bank, Ra Dat varken is van mij (mijn varken), Nòk e-pe pare-kể.

ànà-mbě bàsie-ke. Wacht, ik ga aan den wal, A-de nòk Dit varken is van mij, dat varken is van mà-kie vazie-ge.

een ander, E bàsie-k nòk ànà-mbě, (Dit is een) mooi dorp! Ni-nggip mie» e-pe bàsie-k tò-ndoni-m kò-mbe.

1.) Europeesch.
2.) Letterl. overkant

overkant".

Red.

sava-.

en

Wat wilt gij in ruil voor uw varken ? ingestort, Senda-wie kiewà-rrè sò-mbe, Woha-n bàsie-k tò nà-nggoek ?

aha- e-pe mi-ndàb ierie-ke. (Een) bijl ervoor, Kà-mpàk (Bàsò-m) | Zoek een put, Boe-i anarau-. nh-nggoek.

Zoek tot gij vindt (ziet), Anarau- damieBrengt touw; bindt het varken, Dò-nde ie-die. akamà-n, ahasie-dě bàsie-k.

Wat is dit voor een huis? To kà-sàp Waar is het touw? (Het wordt) al ge»

sava- e-he? bracht. Do-nde e-ke? mi-ndab nahà-t. Een begraafplaats, (lijken-huisje), PatàreBrengt dit touw naar dat varken ginds,

E dò-ndě aukà-t bàsie-kě epi-ndě. Die man is al begraven, O-nim e-pe Maak dit kleine varkentje los en draag mi-ndàb ogi-bě.

het breng het naar de sloep, Begraaft dien man, A-ogibi-m o-nim e-pe. A-eha-k papi-s bàsie-ke ehe-, avieke-vě, Later begraaf ik het gebeente; ik dood akoema-vě bò-njavoe-n miet.

dan een varken voor het feest, Arie-ndě Bindt het groote varken, A paroe-dě so-m> ajau-, nok-kẽ mà-kie ogi-be, no-kkế bě bàsie-ke.

bàsie-k mà-kie wazie-bě, zie nà-nggoek. Houdt het goed (strak) vast! Ahanie-dě Waarvoor is dat? Tò nà-nggoek? vakà-yvě!

Een teeken voor de vreemdelingen (nl. Houdt het goed stijf vast! Ni-nggip bosjes gras, bladeren, enz. gebonden aan akagoe-n!

stijlen : eene uitnoodiging om achter Het touw is gebroken en het varken is de huizen te komen), Poe- oni-m tip

weggeloopen, Dd-ndě mi-ndàb kepà-dě, nà-nggoek. bàsie-kě mi-ndàb ievo-n.

Wat is dat daar voor een huisje ? To Vangt het varken! Ahakevi-m bàsie-k! nà-nggoek papi-s sava- e-pe? Ik heb (het) al gevangen, Nòk mi-ndàb (Dat is) het huis, waar de vrouwen be» ake-vě.

vallen, Worà-m sava-. Bindt (het) stijf vast, Kasie-ně ahasie-de. Hoogzwangere vrouwen gaan naar dat strak Vakà-vvě

huis, Boe-btie jà-bě siepà-r worà-m Ik heb (het) al stijf vastgebonden, Nök

sava- miet. kasie-së mi-ndab asie-de.

Overmorgen ga ik naar Mamboen, HòpòGij bindt het niet goed, Wo dò-m asie-dě. nok Mà-mboen miet. Hier is de bijl, Ehi-tě kà-mpak (bàsò-m.) Die prauw is omgeslagen, Javoe-n e-pe Brengt (het) hier, ik wil (het) goed vast» mi-ndab kaho-bě.

binden, Akama-n, nòkkě ni-nggip Is daar (er) zand ? Sa e-ke? mà-kie asie-de.

Geen zand, (maar) veel modder, Sa ba-ke, Door storm uit het Oosten is dat huis gi-mkę otie-věke.

:

VIII

Morgen ochtend ga ik de Boelaka-rivier

binnen, E-tie apa-pě nok mà-kie kwa> mie-n Boelà-ka oeroe-.

's Nachts ga ik naar het schip terug,

Hà-pě nok hető-k (hieti-k) sd-mbě javoe-n miet.

« PreviousContinue »