Page images
PDF
EPUB

pijn

Stem, Minggoe-i.

Levend, Memò-n. Schreeuwen

(v a n

of Die man is (al) dood, O-nim e-pe schrik), Esò-rě.

mi-ndàb kahie-vdě. Roepen, Warie-t(ě).

Die man leeft nog, O-nim e-pe Roep dien man, O-nim e-pe awarie-t. mèmò-n. Die man heeft mij gero e pen, Die man zal straks dood z ij n,

0-nim e-pe mi-ndab warie-t nòk. A-de o-nim e-pe damie- kahie-vdě. Lachen, Harie-. 1)

Lucht, lemoe-. Schreien, Ievie-, ievie-ně.

Stan k, Dò-m iemoe-. (E e n) zuur gezicht (zetten), Dooden, Wazie-he. Nanie- dehe

Krijg voeren, Nasà-k, nasak, nasa-ke. Niezen, Asie

Die menschen kom en deze Snot, Moe-mbě.

dooden, O-nim ehà-n damie-mě Hoesten, Kàpoe-re.

wazie-hẽ 0-nim ehe-. Die man hoest (is z w a a r ver Slaa n (met knuppel), Oesà-k.

koud e n), O-nim e-pe kàpoe-rě ie» Met den knots sla a n, Pà-nggě rie-re.

oesà-k. Zingen, Zie (3) · lange ie; Zieë). De groote kerel heeft den Hooren, Gau-ně.

kleinen geslagen, Jà-bani-m :) Wat is dat? Tò ka-sàp?

mi-ndàb oesà-k papì-s oni-m. Hebt gehooren schreeuwen? Een kleine behoefte doen, Kò-nò. Wò mi-ndàb gau-ně o-nim esò-rě?

Na, 4) Ginds zingen vele menschen, hàndà-m. Epindě o-nim otie-vě zie.

Ik ga enz. Nòk na, nòk hàndà-m, Zien, Iedie-, hiepò-gě.

(mà-kie kazie-m?). Begrijpen, weten, Miha-i, meha-i. | Ziek, Ierie-rě. Vergeten, Hatanoe-k.

Bu ik pijn, Hàndà-m ierie-rě. Niet weten, Bimba-i.

Wonde, AroeZ w ij gen, Sarie-n.

Pijn, van eene wonde, Aroe-ierie-re. Die man zegt niets; hij zit Zweer, Boe-ngie. maar z w ij gend, O-nim e-pe bake Lidtee ken, eene wonde, minggoe-i, bàsa rie-n àmbie-de.

Aroe- re-ke. Liefhebben, Roe-se.

Rillen, van angst, Oeja-vě. Hartstochtelijk beminnen, Koorts, Tie-ke nasà-k.

Roe-ně beka-i. Boe-btie ehà-n nòk Hoofdpijn, Pa ierie-rě. roe-sẽ beka-i.

Huid uitslag, Samanie-. Dood, Kahie-vdě.

Verkoudheid, Kàpoe-re.

groote

v a n

1). Of harie-re ?
2). „Zie" is de benaming voor een feest met zang en dans. (Vgl. ook lager).
3). Ook sòmb(e) oni-m ?
4). Na = faeces.

Red

ni a n

Gezang

v a n

Rheu m a thiek, beri-beri, Kavàsie-. Goede geest, Ninggi-p ha ie-se. Vroeger ziek, thans gezond, Er zijn geen geesten! Ha ie-së

Màndie-n ierie-rě, nama- ninggi-p. bakě! Weer gezond geworden, Nama Dapper, Jari-t. ninggi-p mi-ndàb kien.

Een da p per man, Jari-t oni-m. Gebroken (v. arm, vleugel), Bang, Oe-tně. Kagoe-bě.

Schrift (inkervingen), Grè,, Die kan niet loopen,

to-k. Dò-mmi-nggoni-m, tagoe- kagoe-bě. Ver ha a l, Mehà-n. Zijn voet is gebroken, Tagoe- Zeg wat, vertel wat, Mehà-n aja-n mi-ndàb kagoe-bě.

awahie-m. Stom, Jawa-re. Doof, Gau.

Zingen, van een klein gezelBlind, Dò-m kie-nde.

schap, in het dorp, Onggà-t zie. ?) Blinde, Dò-mkie-ndoni-m.

Zingen van velen, van heinGenezen (gezond

li de en verre gekomen, Jà-ba cha a m), Mi-ndàb wien; wòhà-nie zie, jà-bě zie. ninggi-p, mi-ndàb wien.

Geest geworden (v a n de ziel, Masseeren van borst en buik, die het licha a m verlaten Bowà-re.

heeft), Mi-ndåb wien ha ie-sě. I d. van a r men en beenen, Ke Priester (eig. h ij, die het Pewahie-bě.

mali-zijn begrijpt), Dem oni-m. Bez weren (van den

regen, Pemali (verboden), Dema-. eene wond), Wagoe-m. Heilige plaats (eig. ver zaId. (van eigendom, op dat de melplaats van geesten), Ha

dief getroffen worde; dit ie-s miera-ve. geschiedt bij klap pers, var Pe mali-bamboe (2) Soe-bě dema-. kens enz.), Gamo-.

- hout (*) De dema-. Bez weer m ij ne wonde, Nok

-steen (2) Katà-rě dema-. aroe- awagoemi-m, (awagoemie-m). Graf, Patàrē. Toovenaar (bezweerder), Misa-vě. Begraven, Wògie-bě. Gonggong is een

toovenaar,

Lij k feest, Zie; jamoe- aweGonggong misa-vě.

Huwen, Amnànggie-bě. Hij kan bezweren, Gonggong gamo Die jongeling is nu gehuwd, meha-i.

hij is thans man, Ewà-tie e-pe Geest, Ha ie-sě.

mi-ndàb àmnànggie-bě, nama- àmKwade geest, Dò-m ha ie-së. nh-ngga.

yan

1). Vgl. noot (2) op pag. 7.Letterl. klapa-fuif, wellicht omdat deze zonder meer onder de palmen plaats vindt, terwijl bij het „Jà-ba zie" een plaats voor het feest in gereedheid wordt gebracht.

2). In verband met het Nederlandsch taaleigen zou men bij de Hollandsche equivalenten liever de volgorde der samenstellende deelen omgekeerd zien, daar het hoofdbegrip in dezen blijkbaar het pemali-zijn is, met betrekking tot de genoemde zaken. Vgl. noot (1) op pag. 5. Red.

e en

m ans

e

m an

en

Die ma a g d is thans gehuwd, len, Apa-pě boe-btie- e-pe damieKieva-sòm iewògě e-pe mi-ndàb wien

ie-voe-ně papoe-s. sa-vě, (of) mi-ndàb àmbie-de.

Bevallen, Ewa-rě (?), worà-m (3) Scheiden, Adewně.

Zwanger, Siepà-r. Wiens vrouw is dat? Te o-nim Huisje, waar de vrouwen beoesoe-m ?

vallen,

Worà-m sava-. Die v r o U W is gescheiden, Hoog zwangere vrouwen gaan Boe-btie e-pe mi-ndàb adewně.

naar dat huisje, Boe-btie jà-bě Ik ben gescheiden van mijn e siepà-r worà-m sava- miet. vrouw, Nòk mi-ndàb adewně nòk Overspel (lett.

a nderoesoe-m.

vrouw nemen) ,A-bně Bruidschat (lett. »Dienende boe-btie ie-sie o-nim kòmbě. 6)

voor eene vrouw;” de verloof Fluitje (v a n klapperdopje), de ma a gd zit op een stapel Borà-be, vruchten, aangebracht door Fluitje om

Fluitje om de honden med haar a ansta a n den

te roepen (lett. „voor de honbestemd voor hare oud er s.), den”), Borà-bě gòt nà-nggoek. Iewògě àmbie-dě nà-nggoek. 2)

Tr 0 m, Kễnda-ra. Verloven (geschiedt door het Dansen, Zie. ;) ruilen

»iehierre" ?) Dansen; het voor- en achtermet »s a mò d d ? 3) en »ba sie k ě waarts loopen, Zie auvěmaha-i go e i” 4), Parane-.

maha-i. Inkervingen (op buik

Dansen; in de rondte loopen borst bij de maag d e n; bij om een paal, Zie sake-vě. het heelen der wonden ku n Morgen zal gedanst worden,

nen zij trouwen), Gari-vě. Apa-pě zie damie- wien. Bevallen, Feně, 5) ievoe e-ně. Huis, Sava-, aha-. Die vrouw is pas be vallen, Groot huis, Sò-mbě sava-.

Boe-btie e-pe na-mare-kể fe-oene. Huisje, Papi-s sava-. Dat kind

pas geboren, Sago-nerf, Jari-s. Papoe-s e-pe na-mare-ke.

B a mboe, Soe-bě. Het kind is (al) geboren, Pa Om het huis te o mwanden, poe-s mi-ndab ievoe-n.

Sava- rarie-dě na-nggoek. Die vrouw zal morgen be v al Deur (lett. weg), Koï.

van

en

is

1). „Nä-nggoek" wijst een doel, een persoon of zaak aan ter wille waarvan eenig instrument gebezigd wordt. Vergelijk het gebruik van „kanggo“ in het Javaansch. Zie lager pag. 17 links.

2). (Oor)ringen.
3). Wellicht het lager genoemde samò-nde = halsketting van pitten.
4). = varkensstaart.
5). Of ,.Ve oe-ne" ?

6). „kò-mbe" komt m.m. overeen met het Maleische „poenja" als possessief-exponent. Nók kò-mbe = van mij, het mijne. 7). Vgl. noot (2) op pag. 7.

Red.

.

[ocr errors]
[ocr errors]

awe

Sluit de deur, Koï ararie-de.

sava-(sò-mbě) taka-vě mi-ndàb oenie-p. Open de deur, Koï auwkohà-bě. Steek het

a a n! Taka-vě Dichtdoen, afsluiten, Rarie-dě. ahoe-se! Binneng aan, Kwamie-n, koewamie-n. Doof het vuur uit (Doe zand op Openen, Kohà-bě.

het vuur, dan is het uit), Laddertje, tra pje, Rimbaka- (?) Taka-vě asake-vě sa, damie- kahie-vdě. Dandie-dě (?)

Schaduw, Owà-bě. Bruggetje, Pà-rrë.

Asch, Taka-vě sòpà-l. Stijl, Ahà-ddě.

Vlam, Aroe-i. Hout, dienende

het Brandhout, Kitire. huis, De sava- (aha-) na-nggoek. Sproei water op het vuur, Opschuren, bewaren, Baki-vvě. dan gaat het uit, Daka- aroeVoorraad schuur: Huisje om wà-ddě, taka-vě damie- kahie-vde.

a ard vruchten in te bewaren, Besproeien, Roewà-ddě.

Papi-s sava- nà-re baki-vvẽ nà-nggoek. | M a ke n, do e n, Awe. D aks p anten (van bamboe), Sa Feestvieren (bij het begraven, rari-ge.

Jamoe- awe-. Da k (van a ta p sago), Eb, eběke. Ka ng a r o e's ga a n zoeken, Sahàm Bale-bale, Sara-. Slaapplaats, Sara- noe nå-nggoek. Ka nga r o e's naspeuren, Zoldering (lett. dienende tot be wa a r plaats

goed), Kangaro e's schieten, Makà-d(de) baki-vvě nå-nggoek.

jà-së. Goed (eren), Makà-d(dě).

Brandhout halen, Kiti-rě awe-. Schuren, ter opberging, van Prau wen ga a n halen (in rui

a ar dvruchten (na rrë, koffe, len, zich verschaffen), Jaki m), Nà-rrẽ sava-, kòfe sava-, kim voe-n awe-.

Hoofdblokje, Saki-vvě (?), (pa Pager, Ro-da.

nan-ggoek). Kookplaats (lett. dienende Lig mat, lega-.

voor vuur), Taka-vě nà-nggoek. Leg de lig mat uit, Asake-vě iega-. Vuur, Taka-vě.

Sla de lig mat open, lega-aöemoe-s. Brand, Sò-inbě taka-vě.

Piek, Dàm, dà-mě (van hout met punt Verbranden, Oenie-p.

van casuaris-nagel), Krapoe- (van nibrand steken, (b.v. van alanga), boeng, waarin aan weerszijden een zegOetà-ddě.

tal weerhaken.) Aansteken, Hoe-se.

Boog, Mie-së. ) Rook, Ra-ke, taka-vě rak.

Boogpees (lett. rotan), Toep. Mijn huis is verbrand, Nòk Pijl (van niboeng), arie-bě.

narau

van

sava-.

[ocr errors]

n

1). Of mie-zë?

Red.

0 m

(v a n hout, met punt van ca s u Visch uit plassen, Boe-běrie-k(e)

a ris- nag el), Toerie-p, toeri-p. para-re. (van bamboe, met knop, knobbel, Visch uit de slooten om de

in plaats van punt), Kapà-n. tuinen, Araroe-n para-re. Pijl (v a n ba m bo e), Dade-w.

Krokodille n-vleesch Kioe-moei. Pijlpunt (ca sua ris- nag el), le,,

(lett. licha a m) tie-re.

Kioe wòhà-nie. S child, Bàn.

Jong (v an ka ng a roe, varken), Stok waarom heen een door Sahà-m papoe-s, bàsie-kě papoe-s.

b o o r d e s t e e n, Pa-ngga, pa-nggè. | J ong (v a n h o n d, v 0 g e 1), Gòột Mand, tasch (v an biezen en nen, oesoe-bě nèn.

van boomschors, wordt met | Nagel, letie-rě. een band over den schouder Vogel, Oesoe-bě. gedrag en), Wà-dě.

Vli e g e n, Và-die-. . Drag en (met band over den Vleugel, Tahage- (?). schoud e r), Erà-m.

A1 w egg e vlog e n, Mi-ndab và-die. Draag de tasch! Wà-dě aërà-m! Veeren, Poet. F a k k el, Soeroe-.

Nest, Evi-sè, evie-se.
Tempoeroeng (wordt gebruikt Ei, Kàna-.

ор
marsch water

Staart, Wak, goei. mede te nemen), Agà-r.

Staart van ka ng a roe, opposRoosteren, Ratà-dde.

su m, Saha-m wak, bà-ngga wak. Koken, Sip, sipě.

Staart van varken, visch, BàPas gekookte sago, Da sipěre-ke. sie-kě goei, papo-goei. Sag o-ko ek, dienende

Varken, Bàsie-ke. reis-pro viand, Da sipere-kě Knorren, Bàsie-k esò-re. (tamoe-) maha-i na-nggoek.

Wild z w ij n, Mòrě bàsie-ke. Zuivere sag o-koek, Gorà-nggě. Ta m Vark e n, Nen basie-kể. Gemengde sag o-koek (z ij nde Hond, Gòt.

sago, gemengd met klap- Blaffen (eig. het huilen der per, zoetwater- of zee-visch, honden), Warie-n. vleesch

varkens, Par a d ijs vogel, Sagie-re. ka ng a r oe 's of krokodille n. H o e n, Nònò-m. Het mengsel wordt ge wik-Casua ris, Ke-e. keld in pisang blad (jàr-rě),

nagel, Ietie-rě ke-e. Da garamoe-, da gramoe-.

Duif, Bevò-m, boebò-die?) Peper, Kie-ndědě.

Kraai, Rarà-ggě. Vleesch, Moei (Sahà-m moei, bàsie-kě Reiger, Die. moei.)

Kiekendief, Kiedoe-bě. Visch, Para-rě, para-ra.

Ka katoe (rood e), Kararie-. Zee-visch, E-toeběrie-k(ë) para-re.

(witte), Ka-i.

Voor

.

of

v a n

« PreviousContinue »